تبلیغات
مجاهد - اشكالات و معایب چند همسری در بیان شهید مطهری ( قسمت دوم )

معایب چند همسری

شهید مطهری درباره مسئله چند همسری پنج موضوع محدودیت، عدالت، حرمسراها، شرایط و امكانات دیگر و مرد امروز و تعداد زوجات را ...ادامه مطلب

اصول تربیت اسلامی

تعلیم‌وتربیت در زندگی بشر مهمترین و اساسی‌ترین جنبه زندگی است به‌گونه‌ای که هرگونه، اعوجاج و انحراف در آن باعث انحراف در ...ادامه مطلب

بسط تفكر اسلامى

شهیدمطهرى كه پرورده فكرى و همراه استادش علامه طباطبایى است، بسیارى از مباحث فلسفى علاّمه را در حوزه هاى اخلاق ...ادامه مطلب

نهضت حسینی الگوی بیداری اسلامی

شهید مطهری و تحلیل ماهیت نهضت حسینی ( قسمت آخر ) شهید مطهری و تحلیل ماهیت نهضت حسینی ( قسمت سوم ) شهید مطهری و تحلیل ماهیت نهضت حسینی ( قسمت دوم ) شهید مطهری و تحلیل ماهیت نهضت حسینی ( قسمت اول )

شهید مطهری درباره مسئله چند همسری پنج موضوع محدودیت، عدالت، حرمسراها، شرایط و امكانات دیگر و مرد امروز و تعداد زوجات را مطرح می كند كه ما در سه قسمت این مطالب ناب و ارزشمند را تقدیم حضورتان می نماییم.

عدالت

اصلاح دیگری كه اسلام بعمل آورد این بود كه عدالت را شرط كرد و اجازه‏ نداد بهیچوجه تبعیضی میان زنان یا میان فرزندان آنها صورت بگیرد . قرآن‏ كریم در كمال صراحت فرمود " « فان خفتم ان لا تعدلوا فواحده »" اگر بیم دارید كه عدالت نكنید ، یعنی اگر بخود اطمینان ندارید كه با عدالت‏ رفتار كنید ، پس بیكی اكتفا كنید .
در دنیای قبل از اسلام اصل عدالت بهیچوجه رعایت نمی‏شد ، نه میان خود زنان و نه میان فرزندان آنها . در مقاله 27 از كریستینسن و دیگران نقل‏ كردیم كه در ایران ساسانی رسم تعدد زوجات شایع بود و میان زنان و همچنین‏ میان فرزندان آنها تبعیض قائل می‏شدند یكی یا چند زن ، زنان ممتاز ( پادشاه زن ) خوانده میشدند و از حقوق كامل برخوردار بودند ، سایر زنان‏
بعنوان چاكر زن و غیرهخوانده میشدند و مزایای قانونی كمتری داشتند . فرزندان چاكر زن اگر از جنس ذكور بودند در خانه پدر بفرزندی پذیرفته می‏شدند و اگر دختر بودند به‏ فرزندی پذیرفته نمیشدند .
اسلام همه این رسوم و عادات را منسوخ كرد ، اجازه نداد كه برای یك زن‏ یا فرزندان او امتیازات قانونی كمتری قائل گردند .
ویل دورانت در جلد اول تاریخ تمدن ضمن بحث از تعدد زوجات می‏گوید " بتدریج كه ثروت نزدیك فرد بمقدار زیاد جمع میشد و از آن نگرانی پیدا میكرد كه چون ثروتش بقسمتهای زیادی منقسم شود سهم هر یك از فرزندان كم‏ خواهد شد ، این فرد بفكر میافتاد كه میان زن اصلی و سوگلی ، و همخوابه‏های‏ خود فرق بگذارد تا میراث تنها نصیب فرزندان زن اصلی شود " . این جمله میرساند كه تبعیض میان زنان و فرزندان آنها در دنیای قدیم‏ امر رائجی بوده است . ولی عجیب اینست كه ویل دورانت بعد بسخنان خود چنین ادامه میدهد :

وبلاگ مجاهد - Www.Mojahed12.MihanBlog.Com


"
تانسل معاصر ، تقریبا زناشوئی در قاره آسیا بدین ترتیب بوده است . كم كم زن اصلی مقام زن منحصر بفرد را پیدا كرد و زنان دیگر یا محبوبه‏های‏ سری مرد شدند و یا اصلا از میان رفتند " .
ویل دورانت توجه نكرده یا نخواسته توجه كند كه چهارده قرن است كه در آسیا در پرتو دین مقدس اسلام رسم تبعیض میان فرزندان منسوخ شده است .
یك زن اصلی و چند محبوبه سری داشتن جزء رسوم اروپائی است نه آسیائی . این رسم اخیرا از اروپا به آسیا سرایت كرده است .بهر حال اصلاح دومی كه اسلام در تعدد زوجات انجام داد این بود كه تبعیض‏ را چه در میان زنان و چه در میان فرزندان ملغی ساخت .
از نظر اسلام " سوگلی " بازی بهر صورت و بهر شكلی جایز نیست . علماء اسلام تقریبا وحدت نظر دارند كه تبعیض میان زنان تحت هیچ عنوانی جایز نیست . فقط بعضی از نحله‏های فقهی اسلامی حق زن را طوری توجیه كرده‏اند كه‏ با تبعیض سازگار است . بنظر من نباید تردید كرد كه این نظر درست نیست‏ و بر خلاف مفهوم آیه كریمه قرآن است . رسول اكرم صلی الله علیه وآله‏ وسلم جمله‏ای در این باره فرموده است كه شیعه و سنی بالاتفاق آن را نقل و روایت كرده‏اند . فرمود " هر كس دو زن داشته باشد و در میان آنها بعدالت رفتار نكند ، بیكی از آنها بیشتر از دیگری اظهار تمایل كند ، در روز قیامت محشور خواهد شد در حالیكه یكطرف بدن خود را بزمین میكشد تا سرانجام داخل آتش شود " .
عدالت عالیترین فضیلت انسانی است ، شرط عدالت یعنی شرط واجد بودن‏ عالیترین نیروی اخلاقی . با توجه باینكه معمولا احساسات مرد نسبت بهمه‏ زنها یكسان و در یك درجه نیست ، رعایت عدالت و پرهیز از تبعیض میان‏ زنان ، یكی از مشكلترین وظایف بشمار میرود .
همه میدانیم كه رسول اكرم صلی الله علیه وآله وسلم در ده سال آخر عمر خود یعنی در دوره مدینه كه دوره جنگهای اسلامی بود و زنان بی سرپرست در میان مسلمین زیاد بودند زنان متعدد اختیار كرد . اكثریت زنان پیغمبر بیوه و بزرگسال بودند و غالبا از شوهران سابق خود فرزندانی داشتند . تنها دوشیزه‏ای كه پیغمبر اكرم با او ازدواج كرد عایشه بود . عایشه بهمین جهت همیشه تفاخر میكرد و میگفت من تنها زنی هستم كه جز پیغمبر شوهر دیگری او را لمس نكرده است.‏

رسول اكرم منتهای عدالت را درباره همه آنها رعایت میكرد و هیچگونه‏ تبعیضی میان آنها قائل نمیشد . عروه بن زبیر خواهرزاده عایشه است ، درباره طرز رفتار پیغمبر اكرم با زنان خود از خاله خویش عایشه سؤالاتی‏ كرده است . عایشه گفت : رسم پیغمبر این بود كه هیچیك از ما را بر دیگری ترجیح نمیداد . با همه بعدالت و تساوی كامل رفتار میكرد . كمتر روزی اتفاق میافتاد كه بهمه زنان خود سر نزند و احوالپرسی و تفقد نكند ، ولی نوبت هر كس بود نسبت به دیگران به احوالپرسی قناعت میكرد و شب‏ را در خانه آنكس بسر میبرد كه نوبت او بود . اگر احیانا در وقتی كه‏ نوبت زنی بود می‏خواست نزد زن دیگر برود رسما می‏آمد و اجازه میگرفت ، اگر اجازه داده میشد میرفت و اگر اجازه داده نمیشد نمیرفت . من شخصا اینطور بودم كه هر وقت از من اجازه میخواست نمیدادم .
رسول اكرم حتی در بیماریی كه منجر به فوت ایشان شد كه توانائی حركت‏ نداشت عدالت را در كمال دقت اجرا كرد . برای اینكه عدالت و نوبت را رعایت كرده باشد هر روز بسترش را از اتاقی باتاق دیگر منتقل میكردند ، تا آنكه یك روز همه را جمع كرد و اجازه خواست در یك اتاق بماند و همه‏ اجازه دادند در خانه عایشه بماند .
علی ابن ابیطالب علیه السلام در اوقاتی كه دو زن داشت حتی اگر می‏خواست وضو بسازد ، در خانه زنی كه نوبتش نبود وضو نمیساخت .
اسلام برای شرط عدالت آن اندازه اهمیت قائل است كه حتی اجازه نمی‏دهد مرد و زن دوم در حین عقد توافق كنند كه زن دوم در شرائطی نامساوی با زن‏ اول زندگی كند . یعنی از نظر اسلام رعایت عدالت تكلیفی است كه مرد نمی‏تواند با قرار قبلی با زن ، خود را از زیر بار مسؤولیت آن خارج كند .
مرد و زن هیچكدام حق ندارند چنین شرطی در متن عقد بنمایند . زن دوم كاری‏ كه می‏تواند بكند فقط اینست كه عملا از حقوق خود صرفنظر كند . اما نمی‏تواند شرط كند كه حقوقی مساوی با زن اول نداشته باشد ، همچنانكه زن‏ اول نیز میتواند كاری كند كه قانونا حقی نداشته باشد . از امام باقر علیه‏السلام سؤال شد آیا مرد میتواند با زن خود شرط كند كه فقط روزها هر وقت بخواهد باو سر بزند ، یا ماهی یكبار یا هفته‏ای یكبار نزد او برود .
یا شرط كند كه نفقه بطور كامل و مساوی با زن دیگر باو ندهد و خود آن زن‏ هم از اول این شرطها را بپذیرد ؟ امام فرمود : " خیر ، چنین شرطهائی‏ صحیح نیست ، هر زنی به موجب عقد ازدواج خواه ناخواه حقوق كامل یك زن‏ را پیدا می‏كند . چیزی كه هست پس از وقوع ازدواج هر زنی میتواند عملا برای جلب رضایت شوهر كه او را رها نكند یا بعلت دیگری همه یا قسمتی از حقوق خود را ببخشد " .
تعدد زوجات با این شرط اخلاقی اكید و شدید بجای آنكه وسیله‏ای برای‏ هوسرانی مرد واقع گردد ، شكل و قیافه انجام وظیفه بخود میگیرد . هوسرانی‏ و شهوت پرستی جز با آزادی كامل و دنبال هوای دل رفتن سازگار نیست ، هوسرانی آنگاه صورت عمل بخود میگیرد كه آدمی خود را در اختیار دل قرار دهد و دل را در اختیار خواهشها و میلها . دل و خواهش‏های دل منطق و حساب بر نمیدارد . آنجا كه‏ پای انضباط و عدالت و انجام وظیفه بمیان می‏آید ، هوسرانی و هواپرستی‏ باید رخت بربندد . ازینرو بهیچوجه تعدد زوجات را در شرائط اسلامی‏ نمی‏توان وسیله‏ای برای هوسرانی شناخت .
كسانیكه تعدد زوجات را وسیله هوسرانی قرار داده‏اند ، قانون اسلامی را بهانه برای یك عمل ناروا قرار داده‏اند ، اجتماع حق دارد آنها را مؤاخذه‏ و مجازات و این بهانه را از دست آنها بگیرد . مسأله بیم از عدم عدالت انصاف باید داد كه افرادی كه شرایط اسلامی را در تعدد زوجات كاملا رعایت میكنند بسیار كم‏اند . در فقه اسلامی می‏گویند " اگر بیم داری كه‏ استعمال آب برای بدنت زیان دارد وضو نگیر " " اگر بیم داری كه روزه‏ برایت زیان دارد روزه نگیر " . این دو دستور در فقه اسلامی رسیده است . شما افراد بسیاری را می‏بینید كه میپرسند میترسم آب برایم زیان داشته‏ باشد ، وضو بگیرم یا نگیرم ؟ . میترسم روزه برایم ضرر داشته باشد ، روزه‏ بگیرم یا نگیرم ؟ البته این پرسشها پرسشهای درستی است . چنین اشخاصی‏ نباید وضو بسازند و نباید روزه بگیرند .
ولی نص قرآن كریم است كه " اگر بیم دارید كه نتوانید میان زنان خود به عدالت رفتار كنید یك زن بیشتر نگیرید " . با این حال آیا شما در عمر از یكنفر شنیده‏اید كه بگوید می‏خواهم زن دوم بگیرم اما بیم دارم كه رعایت عدالت و مساوات میان آنها نكنم ، بگیرم یا نگیرم ؟ من كه نشنیده‏ام . حتما شما هم نشنیده‏اید . سهل است ، مردم ما با علم و تصمیم اینكه بعدالت رفتار نكنند . زنان متعدد میگیرند و این كار را بنام اسلام و زیر سرپوش اسلامی انجام میدهند . اینها هستند كه با عمل ناهنجار خود اسلام را بدنام میكنند .
اگر تنها كسانی اقدام به تعدد زوجات نمایند كه لااقل این یك شرط را واجد باشند جای هیچگونه بهانه و ایرادی نبود .

منبع: كتاب نظام حقوق زن در اسلام



دیدگاه ها : نظرات
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

حکمت مطهر

نوای وبلاگ

مطهری در کلام بزرگان

بیانات امام خمینی (ره)

آثار قلم و زبان او بی استثنا آموزنده و روان بخش است و مواعظ و نصایح او كه از قلبی سرشار از ‏ایمان و عقیدت نشات می گرفت ، برای عارف و عامی سودمند و فرح زا است . ‏

 
بیانات امام خامنه ای مد ظله العالی

تنها كسی كه هم از لحاظ كمیت و هم از لحاظ كیفیت خوبترین فرآورده را تقدیم محیط اندیشه ‏اسلامی كرده ، آقای مطهری است .

 
بیانات آیت الله مکارم شیرازی

شهید مطهری شخصیت جامعی داشت. ایشان از نظر عقاید اسلامی، فقه، اصول و فلسفه جامعیت قابل توجه‌ای داشت و به همین دلیل آثارش در زمینه‌های مختلف تاثیرگذار است.

آمار وبلاگ

  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

درباره شهید مطهری

شهید مطهری یك مبارز در راه خدا؛ یعنی یك مجاهد فی سبیل الله بود. منتها جهاد، انواعی دارد. یكی از سخت ترین جهادها این است كه در مقابله با هجوم افكار و فرهنگ های غلط و انحرافی و درك غلط جمعی از مردم، انسانی كه حق را می شناسد، بایستد و بخواهد از حق دفاع كند و با بیان، با فكر، با منطق و سلاح زبان و قلم، ذهن ها را به سمت آنچه درست است هدایت كند. این، از آن جهادهای بسیار دشوار است و شهید مطهری، این جهاد سخت را سالهای متمادی انجام داد.
امام خامنه ای مدظله العالی

طراحی اختصاصی قالب توسط مجاهد & ترجمه به فارسی توسط آراد پردازش پویا